Sağlık Bakanlığı, ambulans ve acil bakım teknikerleri ile acil tıp teknisyenlerinin çalışma usul ve esaslarına dair tebliğde kapsamlı bir güncelleme gerçekleştirdi. Resmi Gazete’de yayımlanan bu değişiklikle, hastane öncesi acil tıbbi yardım ve bakım akış şemaları tamamen yenilendi. Yeni şemalar, yetişkin, doğum/yenidoğan ve çocuk algoritmaları olmak üzere üç ana bölüm altında 78 alt kategoriye ayrıldı.
Yenilenen şemalar, özellikli acil durumlara yönelik müdahale yöntemlerini ayrı başlıklar altında detaylandırdı. Bazı mevcut başlıkların kapsamı da genişletildi. Bu kapsamda, “Saha Yönetimi” başlığı “Olay Yeri Yönetimi” olarak değiştirildi.
Acil sağlık ekipleri, olay yerinde koordinasyon sağlamak için öncelikle Sağlık Komuta Kontrol Merkezi ile iletişime geçecek. Hasta veya yaralı sayısına göre ek kaynak ihtiyacını belirleyerek talep edecek.
Tebliğde, aşırı huzursuzluk ve saldırganlık gösterebilen “ajite hasta” kavramına da yer verildi. “Ajite hastaya yaklaşım” başlığı altında bu hastalarla iletişim kurma ve tıbbi yardım uygulama yöntemleri detaylıca açıklandı.
Diyabet hastaları ile alerjik reaksiyon durumlarında uygulanacak acil müdahale yöntemleri ve kullanılacak ilaçlar tebliğ ekinde ayrıntılı olarak belirtildi. Ayrıca, sağlık çalışanlarının akut inme belirtilerini hızlıca tanımasını hedefleyen “BEFAST” tarama yöntemi, inme şüphesi bulunan hastaların değerlendirilmesinde kullanılacak.
Yılan, akrep ısırması, kene tutunması ve arı sokması gibi durumlarda acil sağlık ekiplerinin yapması gerekenler, “Isırma ve Sokmalar” başlığı altında sıralandı.
Zehirlenmeler genel bir başlık altında toplandı. Bu bölüme “karbonmonoksit zehirlenmesi” ayrı bir alt başlık olarak eklendi. Genellikle deprem, trafik veya iş kazaları sonrası görülen “Crush Sendromu” da tebliğde yer aldı.
Yarım saatten fazla göçük altında kalan, sıkışma veya basıya bağlı yaralanmalarda “Crush Sendromu”nun düşünülmesi gerektiği ifade edildi. Hastane öncesi acil sağlık ekiplerinin bu tür durumlarda uygulayacağı tıbbi yöntemler belirlendi.
Afetler ve toplu kazalar gibi çok sayıda yaralının olduğu olaylarda kullanılan hızlı tedavi sistemi “Start Triyaj” ayrı bir başlık altında eklendi. Acil sağlık ekiplerinden triyajı en yakın hastadan başlatması ve her hasta için süreyi bir dakikadan kısa tutması istendi.
“Çocuk Algoritmaları” başlığı altında, afetlerde 8 yaş altı çocuk yaralıları hızlıca sınıflandırmak için kullanılan pediatrik afet triyaj sistemi “Jump Start Triyaj” kavramı da tebliğe dahil edildi. Sağlık Komuta Kontrol Merkezi ve Çağrı Merkezi’ndeki hekimler, ihtiyaç halinde ambulans ekiplerine algoritmalar doğrultusunda destek sağlayacak.
“Doğum ve Yenidoğan Algoritmaları” başlığı altında, doğum sonrası tehlikeli kanamalarda (Postpartum Kanama) ve gebelikte akut hipertansiyon yönetiminde hastane öncesi izlenecek değerlendirme ve müdahale basamakları belirlendi.
