Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, kentsel dönüşümü hızlandırmak amacıyla vatandaşlara yönelik kapsamlı destek paketleri sunuyor. İstanbul’da başlatılan “Yarısı Bizden” kampanyası ile Dünya Bankası finansmanlı “İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi” öne çıkarken, hibe, kredi ve çeşitli vergi muafiyetleri sağlanıyor. Riskli yapı sahiplerinin faydalanabildiği bu desteklerin birçoğu, Resmi Gazete’de yayımlanan kararnameyle 31 Aralık 2026 tarihine kadar uzatıldı.
“Yarısı Bizden” kampanyası kapsamında riskli konut sahiplerine evlerini yeniden inşa etmeleri için toplam 1 milyon 875 bin lira destek veriliyor. Bu miktar, 875 bin lira hibe, 875 bin lira kredi ve 125 bin lira tahliye yardımından oluşuyor. Kampanya, İstanbul’un tüm ilçelerini kapsıyor ve yıl sonuna kadar riskli yapı ilan edilen tüm konut ve iş yerlerini içeriyor.
İş yeri sahipleri için ise bir dükkan veya iş yeri başına 437 bin 500 lira hibe, 437 bin 500 lira kredi ve 125 bin lira taşınma desteği sağlanıyor. Hak sahibinin diğer her bir dükkanı için 875 bin lira kredi imkanı sunuluyor. Alan bazlı büyük dönüşümlerde ise TOKİ veya Emlak Konut inşaatları üstleniyor; bu durumda her hak sahibine 875 bin liralık hibe ve 125 bin liralık taşınma desteği veriliyor.
Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kampanya süresi vatandaşlar lehine önemli ölçüde düzenlendi. Buna göre, 31 Aralık 2026’ya kadar riskli yapı ilan edilen tüm bağımsız bölümlerin “Yarısı Bizden” kampanyasından faydalanmasının önü açıldı. Bu değişiklik, 2025 ve 2026 yıllarında riskli yapısı onaylanan hak sahiplerinin de desteklerden yararlanmasını güvence altına alıyor.
İstanbul’da ev ve iş yerlerini yenilemek isteyen vatandaşlar, Dünya Bankası finansmanıyla yürütülen “İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi (İADŞP)” kapsamında 3 milyon liraya varan kentsel dönüşüm kredisinden faydalanabiliyor. Proje, ilk yıl ödemesiz, 180 ay vade ve aylık yüzde 0,69 faiz oranı gibi avantajlı koşullar sunuyor.
Proje, belirli gruplara faiz indirimi uyguluyor. Riskli yapıdaki tek konutu bulunan malikler, orta ve düşük gelirli haneler, şehit aileleri, emekliler, engelli vatandaşlar ve hanehalkı reisi kadın olan haneler bu indirimlerden yararlanabiliyor. Ayrıca A sınıfı enerji kimlik belgesine sahip binalar için yıllık yüzde 0,50, B sınıfı için ise yüzde 0,25 ek indirim sağlanıyor.
İADŞP, ilk etapta İstanbul, İzmir, Kocaeli, Sakarya, Manisa ve Tekirdağ illerini kapsıyor. Proje, seçilen illerde sismik ve iklim koşullarına dayanıklı konut ve altyapıya erişimi artırmayı hedefliyor. Vatandaşlar, başvuru süreçleri ve irtibat ofisleri hakkında bilgiye “kentseldirenclilik.csb.gov.tr” adresinden ulaşabiliyor.
Kentsel dönüşüm sürecinde yapı ruhsatı harcı, yapı kullanma izin belgesi (iskan) harcı ve tapu harcı gibi önemli kalemlerde muafiyetler uygulanıyor. Özellikle, dönüşüm kapsamındaki binalar için belediyelerin aldığı inşaat ruhsatı harcında indirim ve muafiyetler bulunuyor. Yüklenicinin hak ettiği bağımsız bölümlerin ilk satışında yüzde 4’lük alım-satım harcı ödenmiyor.
Noter harcı ve damga vergisine ilişkin de muafiyetler sağlanıyor. Dönüşüm nedeniyle düzenlenen birçok sözleşme ve resmi evrak damga vergisinden muaf tutuluyor. Belediyeler tarafından alınan çeşitli imar ve işlem harçları da dönüşüm işlemleri kapsamında alınmıyor; ancak bu muafiyetler genellikle mevcut inşaat alanının 1,5 katına kadar olan bölüm için geçerli oluyor.
Kentsel dönüşüm projelerinde belirli şartları sağlayan durumlarda KDV yönünden de istisna ve indirimler uygulanabiliyor. Ayrıca, 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapılarını tahliye eden hak sahipleri ile belirli şartları taşıyan kiracılara kira veya tahliye yardımı sağlanıyor. Bu yardım tutarları illere göre farklılık gösterebiliyor ve her yıl güncelleniyor.
