Uluslararası Af Örgütü, Belçika merkezli sivil toplum kuruluşlarının (STK) oluşturduğu koalisyonla birlikte, FedEx Belgium’un İsrail’e askeri ekipman taşıdığı iddiasıyla Liege Savcılığına yapılan suç duyurusuna katıldığını açıkladı. Bu kapsamda, F-35 savaş uçaklarının parçalarını içeren sevkiyatların, özel taşıma ruhsatı olmadan Liege Havalimanı’ndan Tel Aviv’e ulaştırıldığı belirtildi.
Af Örgütü tarafından yapılan açıklamada, FedEx Belgium’un, taşıma ruhsatı gerektiren askeri ekipmanları bu izni almadan taşıdığı vurgulandı. Belçika yasalarına göre, özel ruhsat olmadan bu tür silahların taşınmasının suç teşkil ettiği ifade edildi. Şirketin, “12 Gün Savaşı” sırasında İsrail hava sahasının kapatılması nedeniyle bazı uçuş rotalarını değiştirdiği ve bazı askeri sevkiyatları istemeden de olsa Liege üzerinden gerçekleştirmiş olabileceği öne sürüldü. Bu kargonun Almanya üzerinden İsrail’e ulaştırıldığı bilgisi paylaşıldı.
Haziran 2025’ten bu yana Liege Havalimanı’ndan şüpheli yasa dışı sevkiyatların geçtiğine dair haberlerin arttığına dikkat çekilen açıklamada, bunun yasaların uygulanmasındaki bir “başarısızlığa” işaret ettiği belirtildi. Uluslararası insancıl hukukun ciddi ihlallerine karışma riski bulunan çatışma taraflarına silah gönderilmesinin yasak olduğu hatırlatıldı. İsrail’e silah sevkiyatını sürdüren ülkelerin Cenevre Sözleşmeleri kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal ettiği kaydedilirken, Tel Aviv’e yönelik kapsamlı bir silah ambargosu çağrısı yapıldı.
FedEx, konuyla ilgili olarak Af Örgütü’ne, “FedEx, yürürlükteki yasa ve düzenlemelere uymaya kararlıdır. Uluslararası olarak silah veya mühimmat taşımıyoruz ve bu tür sevkiyatları engellemek için sıkı denetim ve tarama prosedürleri uyguluyoruz.” şeklinde bir açıklama gönderdi.
Af Örgütü Belçika Direktörü Carine Thibaut, F-35’lerin İsrail’in en gelişmiş savaş uçakları olduğunu ve Filistinli aileler üzerindeki yıkıcı etkilerine dikkat çekti. Belçika ve Valonya hükümetlerinin silah sevkiyatlarının geçişini etkin bir şekilde denetleyecek mekanizmalar kurmadığı endişesini dile getiren Thibaut, şikayetle Belçika üzerinden İsrail’e yapılan silah sevkiyatlarının engellenmesini ve sorumluların hesap vermesini amaçladıklarını belirtti. Thibaut, çok uluslu şirketlerin kuralları yok saymasının kabul edilemez olduğunu ve bu şirketlerin hukukun üstünde olmadığını vurguladı.
Daha önce de benzer bir şikayet Fransa’da yapılmıştı. Barış için Yahudi Fransız Birliği (UJFP), 21 Nisan’da FedEx France hakkında ABD’nin gönderdiği savaş uçağı ekipmanlarını Fransa üzerinden İsrail’e taşıdığı gerekçesiyle Fransa Ulusal Terörle Mücadele Savcılığına şikayette bulunmuştu. Belçika’daki Valonya hükümeti ise 28 Mayıs 2024’te havalimanları üzerinden İsrail’e silah aktarılmasını yasaklama kararı almıştı.
