Türk savunma sanayii, Avrupa’daki güvenlik ihtiyaçlarına yanıt vererek kıtadaki ağırlığını artırıyor. Belçika Kraliçesi’nin son ziyaretiyle dikkat çeken Türkiye, İspanya, İtalya, Polonya ve Romanya gibi ülkelerle ortak üretim ve iş birlikleri geliştiriyor. Bu stratejik konumlanma, Avrupa’nın değişen güvenlik mimarisi ve kendi üretim kapasitesindeki yetersizlikler nedeniyle Türkiye’yi önemli bir çözüm ortağı haline getiriyor.
Avrupa ülkeleri, ihtiyaç duydukları savunma platform ve sistemlerini üretme kapasitesinden uzak bulunuyor. ABD gibi geleneksel tedarikçilerin hatlarının dolu olması, kıtayı yeni arayışlara itiyor. Bu ortamda Türkiye, başarılı platformları ve üretim kabiliyetleriyle öne çıkıyor.
Savunma Sanayii Uzmanı Taha Yasin Akar, Avrupa’nın yeni savunma ihtiyaçları ve üretimdeki yapısal tıkanıklığa dikkat çekiyor. Akar, Türkiye’nin olgunlaşan yüksek teknoloji ürünleriyle bu duruma çare olabileceğini belirtiyor. Türkiye-Avrupa savunma sanayii birlikteliğinin yeni dönemde çok daha farklı başlıklarda ilerleyeceğini vurguluyor.
Akar, 2024’te 7,1 milyar dolar düzeyinde olan savunma ve havacılık ihracatının 2025’te 10 milyar doları aştığını ifade ediyor. Toplam ihracatın yüzde 56’sı, yani yaklaşık 5,6 milyar dolarlık kısmının doğrudan AB, NATO müttefikleri ve ABD pazarına yöneldiğini ekliyor.
Uzman Akar, TUSAŞ ile İspanya arasında 3 milyar avroyu aşan HÜRJET anlaşmasını örnek gösteriyor. Uçakların büyük kısmının montajının İspanya’da yapılacak olmasının üzerinde durulması gereken bir detay olduğunu belirtiyor.
Baykar’ın 140 yıllık İtalyan Piaggio Aerospace’i satın almasını önemli bir eşik olarak değerlendiriyor. Baykar ve Leonardo’nun birlikte kurduğu LBA Systems’in AKINCI’nın İtalya’da üretilmesinin önünü açtığını ifade ediyor.
Denizcilik alanında ise Portekiz için Türkiye’den STM’nin iki lojistik destek gemisi üreteceğini aktarıyor. Polonya’nın Bayraktar TB2 SİHA alımıyla başlayan yüksek teknoloji iş birliğinin, ASELSAN’ın bu ülkeye sağladığı 410 milyon dolar değerindeki ANTIDOT 2-U radar paketiyle yeni bir boyuta taşındığını söylüyor.
Kara platformlarında Otokar’ın 857 milyon avroluk sözleşmesini hatırlatan Akar, bu kapsamda sahaya inen ilk araç olan Romanya yapımı Cobra II Taktik Tekerlekli Zırhlısı’nın AB topraklarında üretilen ilk Türk zırhlı aracı olma özelliğini taşıdığını ekliyor.
Fransız medyasının yakın zamanda yayınladığı haberlere göre, Türkiye, İtalya ve Fransa arasında balistik önleme kabiliyetli Aster 30 Block 1NT füzesi için ortak üretim anlaşması görüşmeleri devam ediyor. Benzer iş birliklerinin yakın gelecekte artması bekleniyor.
Taha Yasin Akar, Avrupa Birliği’nin yeni savunma çerçevesi SAFE programı için de bir parantez açıyor. Program kapsamında 150 milyar avroluk kredi mekanizması olduğunu anımsatıyor. Ortak tedarik kapsamında üretilecek ürünlerin bileşenlerinin yüzde 35’inin Türkiye gibi ülkelerden temin edilebilmesinin gündemde olduğunu belirtiyor.
İnsansız hava araçları, mühimmat, hava savunma ve elektronik harp gibi kategorilerin Türkiye’nin kapasitesiyle doğrudan örtüştüğünü vurguluyor. Türkiye’nin programa tam katılım başvurusuna Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin siyasi itirazları sürse de, Berlin-Brüksel hattındaki rasyonel iş birliği arayışları süreci yönlendirmeye devam ediyor.
Gelinen noktada Türk firmaları; ortak üretici, fabrika sahibi ve sistem kurabilecek bir konumda bulunuyor. Ankara, salt bitmiş ürün tedarik eden bir satıcı olmanın ötesine geçerek, kıta genelindeki ülkelerle istihdam ve üretim odaklı uzun erimli endüstriyel bağlar kuruyor. Bu durum, Avrupa savunma pazarındaki stratejik konumunu şekillendiriyor.
